بوتیل دی گلایکول

ایزوپروپیل الکل چیست؟ ایزوپروپیل الکل (IPA یا ایزوپروپانول) یک الکل اولیه شاخه‌دار با فرمول شیمیایی C₃H₈O است. این ماده یکی از ایزومرهای پروپانول و دومین الکل ساده پس از اتانول محسوب می‌شود. توسط دانشمند ایرانی، ابوبکر محمد بن زکریای رازی (از تقطیر شراب) کشف شد و امروزه با نام‌های ایزوپروپیل الکل، پروپان-۲-ال و Alcojel شناخته می‌شود.

ظاهر و خواص فیزیکی:

• مایع بی‌رنگ با بوی تند (شبیه استون) و طعم کمی تلخ.
• نقطه جوش: ۸۲.۶°C
• نقطه ذوب: -۸۹°C
• چگالی: ۰.۷۸۶ g/cm³
• کاملاً محلول در آب، اتانول، اتر، کلروفرم، بنزن، گلیسیرین و استون.
• بسیار اشتعال‌پذیر، فرار و قابل اکسیداسیون/کاهش.

غلظت‌های رایج:

• ۶۰–۹۰% (رایج‌ترین: ۷۰% برای ضدعفونی؛ کاهش خطر اشتعال و افزایش کارایی).
• ۹۹% برای کاربردهای صنعتی حساس به آب.

روش‌های تولید:

• هیدراتاسیون مستقیم: پروپیلن + آب (با کاتالیزور اسیدی در دمای بالا).
• هیدراتاسیون غیرمستقیم: پروپیلن → ایزوپروپیل هیدروژن سولفات → هیدرولیز به IPA.

تفاوت با اتانول:

• IPA سمیت کمتر، سرعت ضدعفونی بالاتر (۱ دقیقه vs ۲ دقیقه در ۷۰%) و تأثیر کمتر بر پوست (کمتر خشک‌کننده).
• IPA غیرخوراکی و کشنده در بلع؛ اتانول خوراکی است اما سمیت تنفسی بالاتر دارد.

کاربردهای اصلی:

• ضدعفونی‌کننده (مهم‌ترین): دست، سطوح، پوست قبل جراحی، تجهیزات پزشکی (۷۰% مؤثرترین).

fda.gov.ph

• شوینده و پاک‌کننده: شیشه‌شور، شوینده‌های خانگی/صنعتی، حذف چربی و آلودگی.
• آرایشی-بهداشتی: حلال در لاک ناخن، اسپری مو، عطر، لوسیون، شامپو، پاک‌کننده آرایش.

• صنعت چاپ: کاهش دما و مرطوب‌سازی صفحه، ضدعفونی تجهیزات.
• خودروسازی: ضد یخ، چسب، رنگ و پوشش (خشک‌شدن سریع).
• آزمایشگاهی/صنعتی: حلال، واسطه شیمیایی (تولید استون و غیره)، تمیزکاری بردهای الکترونیکی و لحیم‌کاری.
• سایر: رزین، دارو، آزمایش‌های بیولوژیکی.

نکات ایمنی و سمیت:

• بسیار اشتعال‌پذیر و تحریک‌کننده (پوست، چشم، تنفس).
• غیرخوراکی و کشنده (بلع → کوری دائم یا مرگ؛ بدن نمی‌تواند متابولیزه کند).
• تجهیزات حفاظتی: دستکش، عینک، ماسک و تهویه.
• ۷۰% ایمن‌تر برای استفاده عمومی.

شرایط نگهداری:

• ظروف دربسته محکم (جلوگیری از تبخیر).
• محیط خنک، خشک، با تهویه خوب و دور از حرارت، نور خورشید و مواد ناسازگار.

خرید و فروش: شرکت اکسیر صنعت ایرسا با بیش از ۲۰ سال سابقه، IPA باکیفیت بالا (۷۰%، ۹۹% و گریدهای آزمایشگاهی/صنعتی) عرضه می‌کند. موجود در انبار برای تأمین عمده و ارسال سریع به سراسر کشور (صنایع چاپ، آرایشی، شوینده، ضدعفونی، دارویی، رزین و غیره).

قیمت ایزوپروپیل الکل: به دلیل نوسانات روزانه بازار، قیمت ثابت نیست (به ویژه ۷۰% و ۹۹%). برای قیمت روز، مشاوره نگهداری، نحوه استفاده و ثبت سفارش با کارشناسان شرکت تماس بگیرید.

در مجموع، ایزوپروپیل الکل یکی از پرکاربردترین الکل‌های صنعتی و پزشکی است که به عنوان ضدعفونی‌کننده برتر (به ویژه ۷۰%) شناخته می‌شود، اما به دلیل سمیت و اشتعال‌پذیری نیازمند رعایت دقیق ایمنی است.